Welkom, u kunt hier Inloggen of Registreer

Edam-Volendam Opinie

U bent hier: HomeForum home → Onderwerpen → Maatschappij → Thread

   

Folledams. Dialect Of Brabbeltaaltje ?

Totaal aantal reacties: 335

Geregistreerd 2014-01-21

PM

bron: Volendams Museum

Recentelijk maakte het Algemeen Dagblad bekend dat uit onderzoek blijkt dat mensen die dialect spreken 5 tot 15 procent minder verdienen dan mensen die Standaardnederlands spreken naar aanleiding van een onderzoek van de universiteit van Tilburg. Van mensen die dialect spreken wordt gedacht dat ze minder productief zijn, omdat ze lastiger te verstaan zijn dan iemand die ABN spreekt. Volgens het AD is 40% van de Nederlanders opgevoed met een accent of dialect zoals blijkt uit een lopend onderzoek van Sprekend Nederland.

‘In Volendam denken ze daar anders over’

Volgens de bronnen in Volendam van RTV Noord Holland denken ze daar in Volendam anders over. In een reportage in Volendam vonden interviews plaats in het praathuis met museum-medewerker Crelis Kes, dijkondernemer Paul Moorman en museumvoorzitter Wim Keizer. Paul Moorman sprak in correct ABN dat hij het een vreemde zaak vond en dat de conclusie betreffende Volendam niet van toepassing is. Eerder werd onderzocht en geconstateerd dat Volendammers de meest verdienende ZZP-ers waren.

In het Volendams Museum liet Wim Keizer weten dat hij trots is op ons dialect. Dialect spreken met niet-Volendammers erbij is niet correct en hoort niet. Dit geldt trouwens ook voor multi-culturele mensen met een Nederlands paspoort. Op school moet verplicht correct ABN worden gesproken. Buiten de school wordt met Volendammers onder elkaar Volendams gesproken. Dat mensen met een dialect volgens de krant 5 tot 15 procent minder verdienen is zeker niet van toepassing op Volendam. De laatste generaties Volendammers spreken over het algemeen uitstekend ABN. Daar is niks mis mee.

Professor doctor Jac. Van Ginniken schreef wetenschappelijk boek over het Volendams

Dat mensen naar aanleiding van uitspraken in het artikel in het AD beweren in de regionale media dat ’t ‘Folledams’ een lokaal gezellig grappig kinderlijk brabbeltje is en geen dialect en zelfs geen subdialect is en alleen gesproken wordt binnen het klaphek, is volstrek onwaar.

Rassenleer:

In twee forse delen is in 1954 het boek Drie Waterlandse dialecten van Jac. Van Ginniken uitgegeven door een uitgeverij in Alphen aan de Rijn met 887 bladzijden tekst over de dialecten van Marken, Monnickendam en Volendam. Schrijver Jac. Van Ginniken geloofde dat elk volk, elk ras zijn specifieke kenmerken heeft, die ook in zijn taal, in elk dialect resten van vroegere bewoners aanwezig moesten zijn. Wetenschappelijk genoot hij Europese faam.

Taal en volk van Marken, Monnickendam en Volendam onderzocht in 1943

Volgens museumvoorzitter Wim Keizer was deze professor een taalkundig en volkskundig zwaargewicht. Hij toog in 1943 met zijn Nijmeegse studenten naar Waterland en verbleef 5 volle maanden, van 1 juni tot eind november in hotel Spaander om van daaruit het veldwerk te verrichten voor een onderzoek naar taal en volk op Marken, Monnickendam en Volendam. Dit was een regeringsopdracht aan de dialectencommissie der koninklijke academie, waarvan Jaap van Ginniken voorzitter was.

Van Ginniken bepleitte bij zijn opdracht niet alleen Marken maar tevens Monnickendam en Volendam erbij te betrekken. Marken was pas rond 1200 door watervloeden van de vaste wal gescheiden en men mag aannemen dat het oude Waterlandse volk langs de hele Zuiderzeekust in Marken, Monnickendam en Volendam nog hetzelfde was en hetzelfde dialect sprak. Uit de vergelijkende dialectstudie kwam naar voren de ontwikkeling van de 3 thans zo verschillende tongvallen uit één oud-Waterlandse grondtaal. Van Ginniken kreeg bij zijn onderzoek in Volendam de onvoorwaarlijke steun van pater Krelis Tuijp (1914-1984), onderwijzeres Griet Buijs (1913-1976) en meester Jan Steur (1907-1993).

Volendammer dialect wetenschappelijk verantwoord

Vast is komen te staan dat het Volendammer dialect wetenschappelijk is verantwoord en dat het geen gezellig, grappig, kinderlijk brabbeltaaltje is. Uitgebreid kan men in het Museumjaarboek 2007 een artikel van 12 pagina’s met foto’s over het Volendammer dialect lezen van schrijver Piet koning onder de titel: ‘De schat van Jaap van Ginniken. Geboren en getogen Volendammers spreken al honderden jaren naast het ABN onder elkaar nog steeds hun eigen wetenschappelijk getoetste dialect.

bron: Volendams Museum

     

Totaal aantal reacties: 335

Geregistreerd 2014-01-21

PM

Conclusies trekken op grond van ‘onderzoek’ uit 1943 door ‘professor’ Jacques van Ginneken (1877-1945) ondersteund door een lokale pater /een juf / een meester (vooral die laatste soort is te wantrouwen) is nogal dom.
Het is info en wetenschap van bijns 70 jaar geleden. Uit de katholieke hoek.

Er is uitgebreid onderzoek en informatie over J. van Ginneken die in de oorlog (zich aankondigend in de decennia daarvoor) behoorlijk fout was.

Hij hing de rassenleer aan zoals het fascisme dat voorschreef. Werkte samen met en werd betaald door het toenmalige (Duitse) landsbestuur.  De meningen over hem verschillen van “er is iets niet goed met die man’ tot ‘collaborateur’

Als ‘Volendammer’ (who-ever/ what-ever / where-ever) of als Volendams museum
zou ik daar ver weg van blijven.

En dat ‘wetenschappelijk verantwoord’ is flinterdun en heel kwestieus
(om in dit geval niet te zeggen; verdacht !)

Wat je ook van het Volendams vindt (serieus-te-nemen dialect of brabbeltaaltje)
we moeten het niet willen om op welke manier dan ook ge-associeerd te worden met deze meneer.

Dat komt de discussie en het toch al zo kwetsbare imago van ons dorp niet ten goede.

Mijn advies:nooit meer doen.

Volg de discussie op Groot-Waterland
http://www.groot-waterland.nl/2016/10/04/lager-loon-voor-mensen-met-dialect-voor-volendam-niet-van-toepassing/

     

Totaal aantal reacties: 335

Geregistreerd 2014-01-21

PM

reactie 2

Volendams is geen dialect. Zelfs geen sub-diaclect.
Alle inwoners van EdamVolendam spreken indien nodig keurig ABN.
Van de 35.000 inwoners van onze gemeente beheersen er nog geen 1000 meer
deze ‘taal’.  Nog een deel een beetje. Of voor de schijn. Met de-moed-der-wanhoop.
Om erbij te (lijken) te horen. Een groot deel beheerst het taaltje niet of wil er zelfs
niets mee van doen hebben.

Conclusies trekken op grond van ‘onderzoek’ uit 1943 door - door wie ook alweer ?
Een pater /een juf / een meester (vooral die laatste soort is te wantrouwen). Geleid door een jezuïet (! dan gaan er al alarmbellen rinkelen) uit de voor-vorige eeuw (1877) waar maatschappelijk/politiek/moreel nogal wat ‘vlekjes’ aan blijken te kleven.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Jac._van_Ginneken

Tijd voor een goed onderzoek. In historisch perspectief. In demografische en sociale lagen. Uitgesorteerd op (vermeend) historisch dialect en platte straattaal als ‘ammezak’- ‘ammeklote’ - ‘slappe ulle wear’- Zuk geniete’ - ‘flippen’ - ‘imme gat, ùt me gat’ - ‘druiper’ - ‘gekke naaier’ - ‘een brimbrammetje’ - en zo nog veel meer…...............

Veel woorden zijn / de platte uitspraak is - gewoon mokums/bargoens.
Nog veel meer is zelfverzonnen. Syntaxisch gezien gewoon ABN waarin woorden vervangen worden en specifieke uitdrukkingen een grote rol spelen. Het blijft gewoon Nederlands.

De klank die het “folledams’ zou kenmerken is niet typisch Volendams. Daar zit een deel historie in (verwijzing naar Waterlands / Westfries dialect) maar is vooral aangeleerd. Wat je spreekt is wat je hoort. Sommigen vinden het ‘mooi’.  Anderen krijgen er griebels van over hun grabbels.

Tijd voor een echt ‘Folledams’ Woordenboek. Koop ik als eerste.
Tijd voor een echt onderzoek. Volgens de normen van de 21e eeuw en met de kennis van nu.
Een onderzoek door mensen van buiten met verstand van zaken.

Nu komen we niet verder dan een vage (gedateerde) website en een nog vager blog
en ‘Op De Plecht’ waarin zonodig ter plekke nieuwe woorden / uitdrukkingen worden verzonnen
en de be-oogde taal niet altijd even consequent lijkt te worden gebruikt.

http://www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Volendams

Op Marken noch in Monnickendam vind je er (behalve bap en ootje) wat van terug.
Ze spreken noch ‘verstaan’ ‘Folledams’. Die historische band zal dus wel meevallen.

Op school - op de club - in de kerk - in de bedrijven&winkels; en op het gemeentehuis wordt het niet gesproken. Het is nog slechts een taal voor binnenshuis en in de kroeg.

Het is&blijft; een ‘groeps-bindende ‘taal’. Bedacht. Gekunsteld. Maar functioneel. Ontstaan en ge-cultiveerd in een gemeenschap die al zolang zichzelf ‘buiten de-rest-van-de-wereld’ rekent.
Wie ‘t spreekt hoort erbij. Wie niet niet. Vandaar dat fanatisme van sommigen. Vandaar de angst bij velen om zich (of de kinderen) er aan te ontrekken. Dat verklaart wellicht ook de luidruchtigheid waarmee vaak genoeg wordt gecommuniceerd ? Laten horen ‘dat je erbij hoort’.

Het is ook een generatie-fenomeen: hoe jonger- hoe minder - maar oma begrijpen
is wel handig en vooral lief.

Het is&blijft; een lokaal gezellig grappig kinderlijk brabbeltje met - wat je daar ook van vindt -
een sociale functie. De stamoudsten van de ‘tribe’ Volendam zullen er ook alles aan doen om hun ‘volk’’ over te halen of te dwingen aan deze groepscultuur mee te (blijven) doen.

Daar is objectief gezien ook niks mis mee. Het gaat pas mis als er ‘mis’-plaatste superioriteit
of populisme in het spel is. En dát is de echte vraag bij dit onderwerp. Zeker ‘op Folledam’.

Er is niets op tegen om het ‘Waterlands dialect’ (wat dat ook moge wezen) te koesteren en te behouden en daar moeite voor te doen. Wel als het - zoals in de kom Volendam - verwordt tot iets dat daar niets meer mee van doen heeft.

‘Folledams’. Een achterhoedegevecht. Over 100 jaar is het - zoals zoveel onnodige en dis-functionele maatschappelijke verschijnselen - weg. Nog slechts interessant voor historici en taalkundigen. Een boekje over dit fenomeen of in deze ‘taal’ voor 1 euro op de 2e-hands-boekenmarkt.

     

Totaal aantal reacties: 320

Geregistreerd 2014-01-17

PM

BU 2018 05 18